• sls

Międzynarodowy Dzień Tłumacza 2022. Nas to obchodzi!

Zaktualizowano: 28 paź


Zamyślony Św. Hieronim z komputerem w otoczeniu ksiąg. Biuro tłumaczeń Schindler Language Services, Wrocław.
Św. Hieronim ze Strydonu, pierwszy tłumacz Biblii, patron wszystkich tłumaczy.

Czym jest Międzynarodowy Dzień Tłumacza?


Międzynarodowy Dzień Tłumacza to okazja do przybliżenia szerszej publiczności zawodu tłumacza, specjalisty językowego spełniającego w społeczeństwie szereg ważnych funkcji. Organizacja Narodów Zjednoczonych wskazuje, że praca tłumaczy odgrywa istotną rolę w zbliżaniu narodów, ułatwianiu dialogu, promowaniu zrozumienia i współpracy między ludźmi, przyczyniania się do rozwoju gospodarczego, umacniania pokoju i bezpieczeństwa na świecie. Choć datę tego święta – 30 września – postulowała już w 1991 roku Międzynarodowa Federacja Tłumaczy, to właśnie ONZ stoi za jej zinstytucjonalizowaniem – Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję ratyfikującą dzień 30 września jako Międzynarodowy Dzień Tłumacza w 2017 roku. Siła zjednoczonych narodów zobowiązuje – obecnie Dzień Tłumacza obchodzony jest w 193 państwach członkowskich ONZ.


Dlaczego obchody Międzynarodowego Dnia Tłumacza przypadają na 30 września?


Jak w przypadku każdego zinstytucjonalizowanego święta, data obchodów Międzynarodowego Dnia Tłumacza nie została wybrana przypadkowo. 30 września 420 roku przyjmuje się bowiem za datę śmierci świętego patrona tłumaczy, Hieronima ze Strydonu, Ojca i Doktora Kościoła zachodniego.



Św. Hieronim, czyli dlaczego świat ma Wulgatę, a Mojżesz rogi


Św. Hieronim ze Strydonu (347-420), teolog i egzegeta, obrońca wiary i krzewiciel kultury, patron m.in. archiwistów, biblistów, bibliotekarzy, jest też opiekunem tłumaczy. Był również Hieronim, w aktualnym do dziś znaczeniu słowa, zleceniobiorcą, pracującym dla jednego z ówcześnie najbardziej prestiżowych klientów. To bowiem na zlecenie sekretarza papieża Damazego I uczony mnich rozpoczął pracę nad poprawieniem łacińskich przekładów Biblii. W portfolio Hieronima, jeśli wypada użyć tak współczesnego słowa w odniesieniu do zasług tak poważanej osoby, więc: w jego dorobku tłumaczeniowym, znajdziemy nowy łaciński przekład ksiąg hebrajskich, ulepszone przekłady z greki, a także nowy przekład Pisma Świętego, powszechnie znany jako Wulgata, który towarzyszył Kościołowi katolickiemu przez stulecia – od średniowiecza do XX wieku.


Rogaty prorok


Z Wulgatą wiąże się też historia błędnego tłumaczenia, którego ślady do dziś odnajdujemy w sztuce chrześcijańskiej. Erudycja i posiadany autorytet nie ustrzegły bowiem uczonego teologa od błędu w przekładzie Biblii, który spowodował, że Mojżeszowi – pod pędzlem i dłutem europejskich artystów – wyrastały w kolejnych stuleciach rogi. Błąd ten odnajdujemy w Księdze Wyjścia (34,29), we fragmencie o Mojżeszu powracającym z Góry Synaj z tablicami Dekalogu. Występujące w oryginalnym tekście hebrajskie słowo qaran posiadało dwa znaczenia: „być opromienionym” oraz „wypuszczać rogi”. Św. Hieronim skłonił się w swoim tłumaczeniu właśnie ku rogom, a chrześcijańscy artyści na Zachodzie – rzeźbiarze, malarze fresków i obrazów – opisu z Wulgaty nie zakwestionowali. Najsłynniejszym przedstawieniem proroka z rogami jest „Mojżesz”, rzeźba Michała Anioła w rzymskiej bazylice św. Piotra w Rzymie.



Jak obchodzi się Międzynarodowy Dzień Tłumacza?


Na pytanie, jak obchodzi się Międzynarodowy Dzień Tłumacza, można usłyszeć w branży ironiczną odpowiedź: Międzynarodowy Dzień Tłumacza obchodzi się… szerokim łukiem. W tej ironii jest zarówno przesada, jak i więcej niż ziarno prawdy. Dzień tłumacza nie funkcjonuje bowiem w świadomości zbiorowej (jeśli funkcjonuje w niej w ogóle) silniej niż dzień archiwisty, również obchodzony 30 września, bo mający tego samego patrona. Dla przeciętnego obywatela państwa zrzeszonego w ONZ jest więc Międzynarodowy Dzień Tłumacza okolicznością raczej obojętną. Napiszmy to zresztą bez cienia pretensji: święto, którego celem jest promowanie zawodu i roli tłumacza we współczesnym świecie nie posiada swoich zwyczajów, obrządków i nie podlega celebracjom innym niż organizacja okolicznościowych wydarzeń, najczęściej o zasięgu lokalnym. I wcale nie przeszkadza to w tym, że zawód tłumacza jest jednym z najlepszych i najpiękniejszych jakie znamy.


Dzień tłumacza w Schindler Language Services


Biuro tłumaczeń Schindler Language Services, Wrocław, godzina 9:00 rano. Zaczynamy codzienną pracę.


Z okazji Międzynarodowego Dnia Tłumacza, nasza projektantka graficzna przygotowała okolicznościową grafikę, przedstawiającą mistrza Hieronima w otoczeniu zupełnie współczesnym: wśród książek, których nie znał i przy komputerze, którego nie miał. Tłumaczenia techniczne, tłumaczenia prawnicze, tłumaczenia marketingowe były Św. Hieronimowi obce. Nie należały do jego czasów i nie wchodziłyby w zakres jego referatu. Inaczej niż nasi tłumacze, którzy pracują nad wszelkiego rodzaju tłumaczeniami, wykonują tłumaczenia pisemne i tłumaczenia ustne, tłumaczenia symultaniczne i tłumaczenia konsekutywne. Pracują nad tym, czego na co dzień potrzebują nasi klienci: tłumaczenia zwykłe i tłumaczenia poświadczone, tłumaczenia biznesowe, tłumaczenia marketingowe, tłumaczenia prawnicze i tłumaczenia techniczne. Jest też transkreacja – twórcza odmiana tłumaczenia marketingowego; jest lokalizacja oprogramowania.


30 września zmienia się również nasza stopka firmowa, a patronat nad nią przejmuje św. Hieronim:


Zamyślony Św. Hieronim z komputerem w otoczeniu ksiąg. Biuro tłumaczeń Schindler Language Services, Wrocław.
Św. Hieronim ze Strydonu patronuje okolicznościowej stopce firmowej w biurze tłumaczeń Schindler Language Services. W trosce o przepisy RODO, dane osobowe zostały zmienione, a numer telefonu do Betlejem może być nieaktualny, ponieważ został zupełnie zmyślony (poza numerem kierunkowym).


Pozdrawiamy w imieniu wszystkich pracowników biura tłumaczeń Schindler Language Services.


Wrocław, 30 września 2022 roku.


45 wyświetleń0 komentarzy